Ustalar

Trilok Gurtu: Hint Ritim Anlayışının Set Üzerindeki Karşılığı

11 Eylül 20263 dk okuma

Hintli perküsyoncu ve davulcu Trilok Gurtu, Hint klasik müziğinin tala adı verilen döngüsel ritim sistemini caz ve dünya müziği bağlamına taşıyan isimlerden biridir. John McLaughlin, Jan Garbarek ve Joe Zawinul ile yaptığı kayıtlar bu aktarımın örnekleridir.

Hint ritim anlayışının davulcuya kattığı ilk şey, döngü uzunluğudur. Batı popüler müziğinde kalıp genellikle bir ya da iki ölçüde kapanır; talalar ise on altı, on iki ya da yedi vuruşluk çevrimler üzerine kuruludur ve çözüm noktası çok daha uzun aralıklarla gelir.

İkinci katkı, tihai kavramıdır: bir cümlenin üç kez tekrar edilerek tam çevrim başına düşecek biçimde hesaplanması. Bu, doğaçlamanın matematiksel olarak planlanabileceğini gösterir ve davul solosuna belirgin bir mimari kazandırır.

Gurtu’nun set düzeni de bu anlayışı yansıtır: ayakta çalınan alışılmadık bir düzen, tabla ve el perküsyonuyla birlikte kullanılır. Çalgı seçimi, ritmik düşüncenin doğrudan uzantısıdır.

Derslerimizde ileri seviye kursiyerlerle uzun döngü çalışması yapılır; kursiyer on altı ölçülük bir çevrimde kaybolmadan cümle kurabildiğinde form duygusu belirgin biçimde güçlenir.

Sık Sorulan Sorular

Tala sistemini öğrenmek gerekir mi?

Gerekmez ama mantığını bilmek form duygusunu geliştirir; uzun döngülerde kaybolmamak doğrudan bu çalışmayla ilgilidir.

Tihai davul setinde kullanılabilir mi?

Kullanılabilir. Bir cümleyi üç kez tekrarlayıp tam ölçü başında bitirmek, geçişlere planlı bir kapanış kazandırır.

İlgili Yazılar

← Tüm blog yazıları | çalım, türler ve doğaçlama bölümümüz